PHÂN TÍCH Y KHOA BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE

Thứ ba, 24/03/2026, 23:19 (GMT+7)

PHÂN TÍCH Y KHOA BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE

1. Định nghĩa

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue (thuộc họ Flaviviridae) gây ra, lây truyền qua muỗi vằn Aedes aegypti.

2. Cơ chế bệnh sinh (Pathophysiology)

Sau khi virus xâm nhập vào cơ thể qua vết đốt:

Virus nhân lên trong tế bào đơn nhân, đại thực bào

Kích hoạt hệ miễn dịch → giải phóng cytokine (bão cytokine)

Gây:

Tăng tính thấm thành mạch

Thoát huyết tương ra ngoài lòng mạch

Giảm thể tích tuần hoàn → nguy cơ sốc

Đồng thời:

Giảm tiểu cầu (do phá huỷ và ức chế sinh)

Rối loạn đông máu → xuất huyết

3. Phân loại lâm sàng

Theo World Health Organization, sốt xuất huyết được chia thành:

Dengue không dấu hiệu cảnh báo

Sốt, đau đầu, đau cơ

Chưa có dấu hiệu thoát huyết tương

Dengue có dấu hiệu cảnh báo

Đau bụng nhiều

Nôn liên tục

Gan to

Hct tăng, tiểu cầu giảm nhanh

Dengue nặng

Sốc do thoát huyết tương

Xuất huyết nặng

Suy đa cơ quan

4. Triệu chứng theo giai đoạn

Giai đoạn sốt (2–7 ngày)

Sốt cao đột ngột (39–40°C)

Đau đầu, đau hốc mắt

Đau cơ, khớp

Giai đoạn nguy hiểm (ngày 3–7)

Hết sốt nhưng nguy cơ sốc cao nhất

Dấu hiệu:

Lừ đừ

Tay chân lạnh

Mạch nhanh, huyết áp tụt

Giai đoạn hồi phục

Hết thoát huyết tương

Tiểu cầu tăng dần

Có thể nổi ban hồi phục

5. Cận lâm sàng

Hematocrit (Hct): tăng → cô đặc máu

Tiểu cầu: giảm (<100.000/mm³)

Men gan: tăng

Test chẩn đoán:

NS1 antigen (giai đoạn sớm)

IgM, IgG Dengue

6. Biến chứng

Sốc giảm thể tích

Xuất huyết nội tạng

Suy gan, suy thận

Rối loạn đông máu

Nếu không xử trí kịp thời → tử vong

7. Nguyên tắc điều trị

Chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu

Điều trị chủ yếu:

Bù dịch (uống hoặc truyền)

Theo dõi sát dấu hiệu sinh tồn

Hạ sốt bằng Paracetamol

Tránh:

NSAIDs (Ibuprofen, Aspirin) → tăng nguy cơ xuất huyết

8. Dự phòng

Diệt muỗi, diệt lăng quăng

Tránh muỗi đốt

Quản lý môi trường sống

KẾT LUẬN (dạng học thuật)

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh lý nhiễm virus có cơ chế bệnh sinh phức tạp liên quan đến miễn dịch và rối loạn nội mô mạch máu. Diễn biến bệnh trải qua nhiều giai đoạn, trong đó giai đoạn thoát huyết tương là nguy hiểm nhất, đòi hỏi theo dõi và xử trí kịp thời để giảm tỷ lệ tử vong.